علی ثاقبی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه برخی از نوجوانان به دلیل فشار همسالان برای آرایش کردن دچار اضطراب می‌شوند، اظهار کرد: می‌توانم وضعیت را در نظر بگیرم. نخست، طرد واقعی و صریح که نوجوان به دلیل ویژگی‌هایی مانند جوش، نوع لباس یا آرایش کردن، توسط دوستان کنار گذاشته می‌شود. وضعیت دوم، «فشار هنجاری ضمنی» که صراحتاً به نوجوان چیزی گفته نمی‌شود، اما جذابیت ظاهری به کیفیت اصلی محبوبیت در گروه تبدیل شده است و نوجوان احساس می‌کند باید از الگوی آنها پیروی کند.

وی افزود: در حالت سوم، شواهد روشنی طرد شدن وجود ندارد، اما نوجوان به دلیل نگرانی اجتماعی، از آن را قطعی می‌پندارد. از این رو، یک نگاه معمولی، سکوت دوست یا حتی یک شوخی مبهم را به‌عنوان تحقیر مستقیم تعبیر می‌کند. آرایش‌های بهداشتی در همه گروه‌ها پیامد یکسانی ندارد و میزان فشار به فرهنگ، مدرسه و کیفیت روابط نیز تأثیر دارد.

این روانپزشک با اشاره به اینکه آرایش ممکن است در کوتاه‌مدت اعتمادبه‌نفس نوجوان را افزایش دهد تا با آرامش بیشتری در جمع حاضر شود، تصریح کرد: باید میان «اعتمادبه‌نفس موقعیتی» و «عزت‌نفس پایدار» تفکیک قائل شد. در اعتماد به نفسی، فرد در شرایط خاص مانند یک مهمانی، نسبت به خود بهتر است، اما در عزت‌نفس پایدار، حتی در روزهایی که ظاهرش ایده‌آل نیست و بیرون می‌آید، نمی‌کند، همچنان بسیار می‌داند.

ثاقبی بیانان کرد: گزارش اصلی باید شکل بگیرد که آرایش کردن به بخشی از الگویی تبدیل شود. الگویی که به طور همیشگی مقایسه می شود، شرم از چهره طبیعی، پایش همچنان ظاهر می شود، ترس از طرد و ارزشمندی مشروط را در بر می گیرد و بدن و چهره را به شیوه زندگی با پروژه های دائمی برای کنترل، اصلاح و نمایش بدل می کند. تا آنجا که قابل‌توجهی از انرژی روانی فرد فقط این پرسش می‌شود که «دیگران مرا چگونه می‌بینند؟»

وی با اشاره به پیامدهای این الگو در افراد آسیب پذیر، بیان کرد: این الگوی می‌تواند با نارضایتی بدنی مزمن، سلامت اجتماعی، عوارض، اختلالات خوردن یا علائم بدشکلی بدن همراه شود. همچنین باعث محدود شدن هویت و روابط شود که فرد ظاهر را مهم‌ترین سرمایه اجتماعی خود بداند و برای دوست‌داشتنی ماندن، دائماً تصویری خاص از خود ارائه دهد.

برای تابستان، خانواده نباید آرایش را به میدان جنگ قدرت تبدیل کند

این روانپزشک با اشاره به اینکه برای زمستان، خانواده نباید آرایش را به میدان جنگ قدرت تبدیل کند، گفت: تحقیر، تمسخر یا ممنوعیت صرف، نوجوان را پنهان‌کارتر می‌کند. بنابراین، گفت‌وگو باید برای آرایش، احساس فرد بدون آن و ترس از واکنش دیگران را داشته باشد. والدین همچنین باید از انتقاد دائمی درباره وزن و ظاهر خود و دیگران پرهیزکننده و ارزشمندی نوجوان را در ارتباط‌ها، روابط و ویژگی‌های شخصیتی او نیز بازتاب دهند.

ثاقبی ادامه داد: اگر بیشتر بازخوردهای نوجوان درباره صورت، پوست، وزن و لباس باشد، طبیعی است که نتیجه مهم‌ترین سرمایه آن باشد. بنابراین، توجه به مهربانی، پشتکار، خلاقیت، شوخ‌طبعی، قدرت فکرن و مسئولیت پذیری به کمک می‌کند تا عزت‌نفس‌اش را بر پایه‌های متنوع تر بنا کند.

وی با بیان اینکه سواد رسانه‌ای در این حوزه ضروری است، تاکید می‌کند: نوجوانان باید تبلیغات، فیلترها، تجارت و تأثیر عاطفی را که می‌بیند تحلیل کند. مدارس نیز باید در کنار قواعد روشن، درباره تصویر بدنی، مقایسه اجتماعی و قلدری ظاهری آموزش دهند و مسیر مشخصی برای حمایت از نوجوانان آسیب پذیر داشته باشند.

این روانپزشک یادآور شد: کمک تخصصی زمانی لازم است که در ذهنی با ظاهری وقت‌گیر شود و نوجوان بدون آرایش از مدرسه یا جمع کردن کند، عیب جزئی را تحمل‌ناپذیر ببیند یا خواب، تحصیل، روابط و خلق او آسیب ببیند. وجود این نگرانی‌ها با خودآسیب‌رسانی، رژیم افراطی، پرخوری، استفراغ یا ورزش اجباری نیز نیازمند ارزیابی جدی است.