﷽ یکشنبه؛
۱۹ اسفند ۱۴۰۳ هجریخورشیدی؛
۸ رمضان ۱۴۴۶ هجری قمری؛
۹ مارس ۲۰۲۵ میلادی
📍پایان سرایش شاهنامه در مـاه ســفــنــدارمـذ (اسفند) روز ارد – ۳۸۸ ش
افتخار ما ایرانیان به داشتن شاهنامه است. اگر امروز زبان ما هنوز فارسی است به تلاش بزرگان همچون فردوسی بوده است. شاهنامه اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی (زادهٔ ۳۱۹ – ۳۹۷ شمسی) حماسهای منظوم و شامل حدود ۶۰٬۰۰۰ بیت است که در روز ارد ماه اسفند سال ۳۸۸ شمسی به اتمام رسید. شاهنامه فردوسی یکی از بزرگترین و برجستهترین حماسههای جهان است که سرایش آن سی سال به طول انجامید و به سه بخش اسطورهای (از عهد کیومرث تا پادشاهی فریدون)، پهلوانی (از قیام کاوه آهنگر تا مرگ رستم) و تاریخی (از پادشاهی بهمن و ظهور اسکندر تا حمله به ایران توسط اعراب) تقسیم میشود.
📍امضای پیمان گنجه میان ایران در دوران نادرشاه افشار با امپراتوری روسیه در نزدیکی شهر گنجه در آذربایجان امروزی؛ ایجاد یک اتحاد دفاعی بین ایران و امپراتوری روسیه در برابر امپراتوری عثمانی؛ در این پیمان دولت روسیه پذیرفت باقی مانده سرزمینهایی که در قفقاز شمالی و قفقاز جنوبی از جمله دربند و باکو که به وسیله پتر یکم در دهه ۱۷۲۰ طی جنگ ایران و روس بدست آورده بود را به ایران بازگرداند – ۱۱۱۳ ش/ ۱۰ مارس ۱۷۳۵ م
📍درگذشت مشکوک سید جمالالدین اسدآبادی مشهور به سید جمالالدین افغانی، اندیشمند نامدار سیاسی و مبلغ اندیشه اتحاد اسلام – ۱۲۷۵ ش
📍آغاز انتشار روزنامه تجدد توسط شیخ محمد خیابانی در تبریز – ۱۲۹۵ ش
📍بر اثر مساعی علیاکبر خان داور وزیر فوائد عامه و تجارت، مدرسه تجارت تأسیس و شروع به کار کرد – ۱۳۰۴ ش
📍تصویب قانون اجازه تأسیس دانشسراهای مقدماتی و عالی در مجلس شورای ملی – ۱۳۱۲ ش
📍انتصاب محمدعلی فروغی به سمت وزیر دربار – ۱۳۲۰ ش
📍انفجار بمب در دانشگاه تهران و به بارآوردن خسارات فراوان – ۱۳۵۰ ش
📍درگذشت تاجالملوک آیرُملو معروف به ملکه مادر، دومین همسر رضاشاه پهلوی، ملکه سابق ایران و مادر محمدرضا شاه، علیرضا، اشرف و شمس پهلوی در سن ۸۵ سالگی در شهر آکاپولکوی مکزیک – ۱۳۶۰ ش
📍آغاز عملیات بزرگ بدر در هورُالهویزه در زمان جنگ تحمیلی توسط دلیرمردان سپاه و ارتش ایران تا ۲۹ اسفند – ۱۳۶۳ ش
📍درگذشت نصرالله مردانی شاعر مطرح اهل شهرستان کازرون استان فارس و از شاعران تأثیرگذار در سالهای پس از انقلاب ۱۳۵۷ و از چهرههای ماندگار ایران در حوزه ادب و فرهنگ در سن ۵۶ سالگی در شهر کربلا – ۱۳۸۲ ش
📍درگذشت پروین میکده، بازیگر مطرح تلویزیون و سینما – ۱۳۹۲ ش
📍درگذشت لوون خانکلدیان هفتوان، بازیگر و کارگردان نامدار ایرانی ارمنیتبار، از کارهای شاخص او میتوان به فیلمهای پرویز و کوپال اشاره کرد – ۱۳۹۶ ش
📍درگذشت دکتر علیاصغر خدادوست، چشمپزشک نامدار و استاد دانشگاه، معروف به پدر چشمپزشکی ایران و بنیانگذار پیوند قرنیه در ایران – ۱۳۹۶ ش
📍درگذشت دکتر محمدرضا راهچمنی پزشک و سیاستمدار اصلاحطلب مطرح، دبیرکل حزب وحدت و همکاری ملی، صاحب امتیاز و مدیر مسئول روزنامه اسرار، نماینده مردم سبزوار در دوره های دوم، سوم، چهارم و پنجم مجلس شورای اسلامی و رئیس سابق سازمان بهزیستی کشور از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ بر اثر ابتلا به بیماری کرونا – ۱۳۹۸ ش
📍درگذشت دکتر حبیبالله پیروی پزشک و استاد دانشگاه و رئیس سابق دانشکده علوم پزشکی دانشگاه شهید بهشتی تهران – ۱۳۹۸ ش
📍درگذشت محمدمهدی ناصح پژوهشگر ادبیات فارسی، مصحح مطرح و استاد بازنشسته دانشگاه فردوسی مشهد – ۱۴۰۰ ش
📍درگذشت دکتر رضا یوسفیان نماینده مردم شیراز در دوره ششم مجلس شورای اسلامی – ۱۴۰۱ ش
📍برقراری مجدد روابط دیپلماتیک میان ایران و عربستان سعودی پس از هفت سال – ۱۴۰۱ ش
📍درگذشت حمید بهبهانی، سیاستمدار مطرح، استاد دانشگاه و کارشناس رسمی دادگستری در رشته راه و ساختمان، وزیر راه و ترابری ایران در دولتهای اول و دوم محمود احمدینژاد، رئیس سابق هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت ملی نفتکش ایران و مشاور سابق رئیس جمهور احمدینژاد در امور حمل و نقل در ۸۳ سالگی در کشور اسپانیا – ۱۴۰۲ ش
📍پایان یافتن کار ساختن طاق کسرا (ایوان مدائن) – ۵۵۱ م
کار ساختن تالار تازه در کاخ سلطنتی تیسفون (۳۶ کیلومتری جنوب بغداد وپایتخت ایران به مدت ۷۷۲ سال) که بقایای آن هنوز باقیست و به طاق کسرا شهرت یافته به پایان رسانده شد تا برای آیینهای نوروزی آن سال آماده باشد. طاق کسری تنها ساختمان مسقّف باستانی جهان است که به صورت آزاد و بدون تکیه داشتن به عاملی دیگر، بر سر پا باقی مانده است. مِهِستان (سنای ایران) از سال ۱۳۵ پیش از میلاد و پس از تکمیل شهرسازی تیسفون و انتقال پایتخت ایران به این شهر، جلسات خود را در اینجا برگزار می کرد.
📍درگذشت ابومعشر جعفر محمد بلخی فضاشناس ایرانی در سن ۹۹ سالگی، تاثیر حرکت خورشید بر جزر و مَد دریاها از کشفیات وی میباشد – ۸۸۶ م
📍افتتاح کلیسای معروف نُتْرْدام در پاریس – ۱۲۵۰ م
📍ساخت نخستین دندان مصنوعی توسط چارلز گرام – ۱۸۲۲ م
📍گوتلیب دایملر مهندس آلمانی موفق به ساخت انجین بنزینی کاربراتور دار شد و به این ترتیب نخستین موتوسیکلت جهان متولد شد – ۱۸۸۵ م
📍تغییر نام حزب بلشویک روسیه به حزب کمونیست – ۱۹۱۸ م
📍زادروز یوری گاگارین، نخستین فضانورد جهان – ۱۹۳۴ م
📍مرگ مناخیم بگین، سیاست مدار و از پایه گذاران رژیم صهیونیستی – ۱۹۹۲ م
📍درگذشت سلطان طغرل سلجوقی، بنیانگذار سلسله ی سلجوقیان در ری – ۴۵۵ ق
📍درگذشت نجم الدین علی دبیران، معروف به کاتبی، حکیم و منجم برجسته ی ایرانی – ۶۷۵ ق
کاتبی از حکیمان و منجمان برجسته ی ایرانی است. از نخستین سالهای زندگی او اطلاع چندانی در دست نیست، اما از احوال او معلوم است که خواجه نصیر الدین طوسی از کاتبی درخواست کرد که او را در کار رصدخانه ی مراغه که از رصدخانههای مشهور آن زمان بود، یاری کند و این دانشمند، مدتها در آن رصدخانه به فعالیت علمی پرداخت. از کاتبی آثار متعددی در علم حکمت و منطق برجای مانده است که از آن جمله میتوان به جامِعُالدقایق و حکمهُ العین اشاره کرد.
انتهای پیام/
- نویسنده : فرشید جعفری
- منبع خبر : مژده خبر












Friday, 23 October , 2026