اردیبهشت:
در اوستا اَشاوَهیشتَ و در پهلوی اِرِت وهیشت و در فارسی اردیبهشت گفته می شود. (دانشنامه، ص ۹۲) اردیبهشت نام یکی از اَمِشاسپَندان است. (مرکب از اَمِشه = جاودانی و بی مرگ / و سِپَنته = پاک و بی آلایش) امشاسپندان (مقدسان بی مرگ/ جاودانان پاک) شش آفریدهی نخستینِ اهورامزدا که هر یک نمایندهی صفتی از او هستند و از مقربان درگاهش، و برای این که انسان بتواند در این جهان خاکی با پروردگار خویش که نور مطلق است در ارتباط باشد، این ایزدان را واسطه قرار داده و بنابراین آنان دو جنبه دارند.
از یک سو لاهوتی و از سوی دیگر ناسوتی. و آنچه در جهان می گذرد به دستیاری آنان صورت می گیرد. (دانشنامه، ۱۲۳ و ۱۲۴ / تاریخ اساطیری، ۱۵)
اَشا / اَرد به معنای راستی و درستی، تقدس و پاکی، و وَهیشت به معنی بهتر و بهترین است که معنای بهشت نیز همین است. اردیبهشت به معنی بهترین راستی و درستی، در عالم روحانی نماینده راستی و درستی و پاکی اهورامزداست و در عالم خاکی نگهبانی تمانی آتشهای روی زمین به او سپرده شده است. (دانشنامه، ۹۳) نمادی است از نظم جهانی و قانون ایزدی و نظم اخلاقی در این جهان. این اَمشاسپند نه تنها نظم را در روی زمین برقرار میسازد بلکه نگران نظم دنیای مینوی و دوزخ نیز هست و مراقبت میکند که دیوان، بدکاران را بیش از آنچه سزایشان است، تنبیه نکنند. (تاریخ اساطیری، ۱۶)
در پایان این یادداشت اشاره ای به مناسبت های تقویم این ماه می شود:
تقویم مناسبتهای اردیبهشت ماه ۱۴۰۵
۱ اردیبهشت : روز بزرگداشت سعدی
۱ اردیبهشت : روز شهدای ورزشکار
۲ اردیبهشت : تأسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (۱۳۵۸ ه ش)
۲ اردیبهشت : سالروز اعلام انقلاب فرهنگی (۱۳۵۹ ه ش)
۳ اردیبهشت : روز بزرگداشت شیخ بهایی
۳ اردیبهشت : سالروز شهادت امیر سپهبد قرنی (۱۳۵۸ ه ش)
۳ اردیبهشت : روز معماری
۵ اردیبهشت : شکست حمله نظامی آمریکا در طبس (۱۳۵۹ ه ش)
۷ اردیبهشت : روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانهای
۷ اردیبهشت : روز ایمنی حمل و نقل
۹ اردیبهشت : روز شوراها
۱۰ اردیبهشت : روز ملی خلیج فارس
۱۰ اردیبهشت : آغاز عملیات بیت المقدس (۱۳۶۱ ه ش)
۱۲ اردیبهشت : شهادت استاد مرتضی مطهری (۱۳۵۸ ه ش)
۱۲ اردیبهشت : روز معلم
۱۵ اردیبهشت : روز بزرگداشت شیخ صدوق
۱۸ اردیبهشت : روز بیماریهای خاص و صعب العلاج
۱۹ اردیبهشت : روز بزرگداشت شیخ کلینی
۱۹ اردیبهشت : روز اسناد ملی و میراث مکتوب
۲۴ اردیبهشت : لغو امتیاز تنباکو به فتوای آیت الله میرزا حسن شیرازی (۱۲۷۰ ه ش)
۲۵ اردیبهشت : روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان فارسی
۲۸ اردیبهشت : روز بزرگداشت حکیم عمر خیام
۳۰ اردیبهشت : روز ملی جمعیت
۳۰ اردیبهشت : روز ایران گردی و ایران شناسی
۳۱ اردیبهشت : روز اهدای عضو ، اهدای زندگی
#اردیبهشت
#ماههای_ایرانی
منابع:
جهانگیر اوشیدری، دانشنامه مزدیسنا
علی اکبر دهخدا، لغت نامه
ژاله آموزگار، تاریخ اساطیری ایران.
- نویسنده : فرشید جعفری پژوهشگر و کارشناس ارشد تاریخ
- منبع خبر : مژده خبر














Friday, 22 May , 2026