﷽ سه‌شنبه؛
۲۳    اردیبهشت     ۱۴۰۴    هجری خورشیدی؛
۱۵    ذی‌القعده      ۱۴۴۶ ‌    هجری قمری؛
۱۳    مه                ۲۰۲۵     میلادی

📍استقرار پرتغالی‌ها در جزیره هرمز و آغاز مداخله‌ی غرب در منطقه غرب آسیا (خاورمیانه) – ۸۹۴ ش
📍دولتین روس و انگلیس پیشنهاد نمودند که حاضرند هر یک دویست هزار لیره به دولت ایران وام بدهند مشروط بر اینکه قرارداد ۱۹۰۷ به مرحله اجرا درآید – ۱۲۸۹ ش
📍انتصاب کلنل کاظم خان حاکم نظامی تهران از طرف رضاخان سردار سپه وزیر جنگ به ریاست ارکان جنگ – ۱۳۰۰ ش
📍تظاهرات عده کثیری از موافقین و مخالفین دولت در میدان بهارستان تهران – ۱۳۰۲ ش
📍تهیه نخستین آئین نامه راهنمایی و رانندگی و اطلاع رسانی عمومی آن از طرف سرتیپ محمدخان درگاهی رئیس نظمیه – ۱۳۰۷ ش
📍قانون حکمیت که از طرف وزارت عدلیه تهیه شده بود تسلیم مجلس شورای ملی گردید – ۱۳۰۷ ش
📍قراردادی بین دولت و بانک شاهی در مورد واگذاری حق صدور اسکناس به بانک ملی ایران امضاء شد – ۱۳۰۹ ش
پول رایج در ایران، سکه‌های طلا و نقره بود تا در سال ۱۲۶۸ خورشیدی بانک شاهنشاهی، وابسته به انگلیس، تاسیس و نشر اسکناس در انحصار آن بانک قرار گرفت. دوسال بعد، اسکناس جدید با سرلوحه فارسی و علامت شیر و خورشید و عکس ناصرالدین‌ شاه قاجار و نوشتن ارزش آن منتشر شد. بانک شاهنشاهی، چهل سال در ایران اسکناس منتشر کرد تا این که در ۲۳ اردیبهشت ۱۳۰۹ خورشیدی حق انتشار اسکناس از آن بانک سلب و در مقابل دویست هزار لیره انگلیس، به‌ بانک ملی ایران واگذار شد. اسکناس‏‌های بانک ملی در سال ۱۳۱۰ خورشیدی منتشر و تا سال‏ها، رایج بود.
📍ابراهیم حکیمی نخست وزیر، برنامه کار خود را به مجلس تقدیم نمود و وزیران کابینه را معرفی کرد – ۱۳۲۴ ش
📍لغو قانون اجازه استفاده مستشاران نظامی آمریکایی از بند دوم کنوانسیون وین معروف به قانون کاپیتولاسیون، پس از پیروزی انقلاب اسلامی – ۱۳۵۸ ش
📍شیخ صادق خلخالی، رئیس وقت دادگاه‌های انقلاب در یک مصاحبه مطبوعاتی که همان روز تیتر آن در صفحات اول روزنامه‌ها انتشار یافته بود، گفته بود: حکم اعدام شاه، فرح، اشرف، غلامرضا، شریف امامی، اردشیر زاهدی، شعبان جعفری، سپهبد اویسی و پالیزبان را صادر کرده و هر ایرانی که این‌ها را بکشد عامل اجرای حکم دادگاه محسوب خواهد شد – ۱۳۵۸ ش
📍در جریان تصفیه مقامات نظام شاهنشاهی، در تهران بیست استاد دانشگاه از کار خود برکنار شدند. یازده تن از این استادان، مدرّس علوم پزشکی بودند که نقش سیاسی نداشتند – ۱۳۵۸ ش
📍زادروز محسن یگانه خواننده مطرح، ترانه‌سرا، آهنگساز، تنظیم‌کننده، نوازنده و تهیه‌کننده موسیقی در شهرستان گنبد کاووس استان گلستان – ۱۳۶۴ ش
📍وقوع زمین‌لرزه ۵.۷ ریشتری در شهرستان پیش‌قلعه شهرستان مانه استان خراسان شمالی و جانباختن دست کم ۲ تن – ۱۳۹۶ ش
📍درگذشت بهنام صفوی خواننده، آهنگساز و تنظیم‌کننده مطرح موسیقی پاپ در سن ۳۵ سالگی بر اثر تومور مغزی – ۱۳۹۸ ش
📍درگذشت رحمت‌الله خسروی، سیاستمدار،  نماینده مردم آباده، بوانات، خرم‌بید و سرچهان در دوره سوم مجلس شورای اسلامی و نماینده و رئیس دوره اول شورای اسلامی شهر تهران – ۱۴۰۲ ش
📍قتل بزرگمهر، وزیر معروف و با تدبیر خسرو انوشیروان – ۵۹۰ م
مورخان اروپایی ماه مه سال ۵۹۰ میلادی را به دلایل متعدد آغاز پایان کار دودمان ساسانیان ایران نوشته‌اند که یکی از این دلایل کنار گذاشتن، بازداشت و احیانا قتل مدیران مجرّب و ایران‌دوست کشوری و لشکری بود. بزرگمهر وزیر معروف و باتدبیر خسرو انوشیروان نیز به دستور خسرو پرویز کشته شد و ایرانیان از داشتن یک مدیر شایسته، مدبّر، اندیشمند و میهن‌دوست عاری شدند. یک سال پس از قتل بزرگمهر، خسرو پرویز به توصیه دلسوزان ایران که اسپهبد بهرام چوبین را ببخشد و این نابغه نظامی را از دست ندهد اعتناء نکرد و در سال ۵۹۴ هم نقشه قتل سپهبد بستام ساسانی را کشید که فرار کرد و در غربت درگذشت. در عهد خسرو پرویز بسیاری از ژنرال‌های برجسته ایران در جنگ‌های غیر ضروری او کشته و یا قربانی سوءظن وی شدند و جان باختند. مدیران اداری شایسته هم از گزند او در امان نماندند، بنابراین دیگر شخصیتی باقی نمانده بود که امپراتوری کهنسال ایرانیان را با تدبیر و نیرو حفظ کند و ظرف چند دهه از هم گسیخت.
📍نبرد بابل بین نیروهای شاهنشاهی ساسانی و خلافت راشدین آغاز شد. اعراب در این رویارویی پیروز شدند تا تلاش خود را برای فتح بین‌النهرین ادامه دهند. پس از این نبرد، اعراب به تسخیر تیسفون و شاهنشاهی ساسانی ادامه دادند – ۶۲۴ م
📍سلطان مسعود غزنوی، احمد عبدالصمد شیرازی را به وزارت خود برگزید و به او لقب شمس الوزراء داد – ۱۰۳۲ م
احمد عبدالصمد شیرازی چند بار به مسعود توصیه کرده بود که به طوایف سلجوقی امتیاز ندهد و گفته بود که این طوایف بگرفتن مرتع و چراگاه در ماوراءالنهر اکتفا نخواهند کرد و پس از استقرار در آنجا، در صدد کسب قدرت سیاسی برخواهند آمد که مسعود توجه نکرده بود؛ زیرا که گمان می‌کرد احمد به دلیل پارسی بودن احساس ضد خارجی دارد، و هنگامی پی به درستی توصیه وزیر خود بُرد که سلجوقیان از جیحون گذشته و در صدد جنگ با او برآمده بودند. آن زمان، دیگر خیلی دیر بود و سلجوقیان با وارد آوردن دو شکست به مسعود غزنوی، قدرت را در ایران خاوری به دست گرفتند.
📍زادروز مارتین لوتر، مؤسس فرقه پروتستان – ۱۴۸۳ م
📍درگذشت ژرژ کوویه، زیست ‌شناس فرانسوی و بنیان‌گذار دیرین‌شناسی – ۱۸۳۲ م
📍زادروز رونالد راس، ‏زیست‌شناس انگلیسی، برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۰۲ میلادی – ۱۸۵۷ م
📍درگذشت فریتیوف نانسن سیاح، دیپلمات و دانشمند نروژی و برنده جایزه صلح نوبل در سال ۱۹۲۲ میلادی – ۱۹۳۰ م
📍درگذشت شارل ادوارد گیوم، فیزیک‌دان سوئیسی و برنده جایزه فیزیک نوبل در سال ۱۹۲۰ میلادی – ۱۹۳۸ م
📍آغاز تعرض آلمان به فرانسه با هدف تصرف این کشور و شکست فرانسه در این جنگ – ۱۹۴۰ م
📍آغاز خروج نیروهای انگلستان از فلسطین در پی پایان قیمومیت بر آن – ۱۹۴۸ م
📍تشکیل فدراسیون عربی مرکب از عراق و اردن – ۱۹۵۸ م
📍قلع و قمع بازماندگان بنی ‏امیه توسط بنی ‏عباس – ۱۳۲ ق

انتهای پیام/